{"id":6097,"date":"2022-10-14T11:15:41","date_gmt":"2022-10-14T11:15:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/?p=6097"},"modified":"2022-10-14T11:50:47","modified_gmt":"2022-10-14T11:50:47","slug":"jesien-dla-opornych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/jesien-dla-opornych\/","title":{"rendered":"JESIE\u0143 DLA OPORNYCH"},"content":{"rendered":"<p><input type=\"button\" value=\"\u00ab Powr\u00f3t\" class=\"alg_back_button_input \" style=\"\" onclick=\"window.history.back()\" \/><br \/>\n<img decoding=\"async\" class=\"size-fusion-600 wp-image-6096 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/14.10.2022-BLOG-JESIEN-DLA-OPORNYCH-600x416.jpg\" alt=\"JESIE\u0143 DLA OPORNYCH\" width=\"600\" height=\"416\" srcset=\"https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/14.10.2022-BLOG-JESIEN-DLA-OPORNYCH-200x139.jpg 200w, https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/14.10.2022-BLOG-JESIEN-DLA-OPORNYCH-300x208.jpg 300w, https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/14.10.2022-BLOG-JESIEN-DLA-OPORNYCH-400x277.jpg 400w, https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/14.10.2022-BLOG-JESIEN-DLA-OPORNYCH-600x416.jpg 600w, https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/14.10.2022-BLOG-JESIEN-DLA-OPORNYCH-768x533.jpg 768w, https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/14.10.2022-BLOG-JESIEN-DLA-OPORNYCH-800x555.jpg 800w, https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/14.10.2022-BLOG-JESIEN-DLA-OPORNYCH.jpg 937w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mamy jesie\u0144 \u2026 wed\u0142ug mnie to najpi\u0119kniejsza z p\u00f3r roku. Nie jest ani za gor\u0105co, ani za zimno. A w dodatku jest przepi\u0119knie. Otacza nas niezwyk\u0142a przyroda przedstawiaj\u0105ca pe\u0142n\u0105 palet\u0119 kolor\u00f3w \u2013od \u017c\u00f3\u0142ci, poprzez ziele\u0144, a\u017c do br\u0105zu. I tak przez kilka tygodni mo\u017cemy nacieszy\u0107 oczy t\u0105 nasz\u0105 \u201ez\u0142ot\u0105 polsk\u0105 jesieni\u0105\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Niestety z t\u0105 por\u0105 roku wi\u0105\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c \u2026 tak zwana \u201ejesienna chandra\u201d. Ten stan mo\u017ce dotyczy\u0107 zar\u00f3wno osoby zdrowej, jak i osoby ju\u017c zmagaj\u0105cej si\u0119 z zaburzeniem lub chorob\u0105 psychiczn\u0105. Ludzie, u kt\u00f3rych wyst\u0119puj\u0105 dysfunkcje mentalne, cz\u0119sto (cho\u0107 nie zawsze), odczuwaj\u0105 pogorszenie swojego zdrowia psychicznego w\u0142a\u015bnie jesieni\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ale zacznijmy od pocz\u0105tku. Czym w og\u00f3le jest \u201ejesienna chandra\u201d? Ot\u00f3\u017c, jest to stan obni\u017conego nastroju i pogorszonej koncentracji wyst\u0119puj\u0105cy tylko w okresie jesienno-zimowym. Przyczynia si\u0119 do niej zmniejszenie aktywno\u015bci fizycznej i kr\u00f3tsze przebywanie na s\u0142o\u0144cu. W organizmie wyst\u0119puje obni\u017cona produkcja witaminy D, a zwi\u0119kszona melatoniny- hormonu, kt\u00f3rego sekrecja wzrasta, gdy jest ciemno. Nadmiar melatoniny powoduje ospa\u0142o\u015b\u0107 i apati\u0119. \u201eJesienna chandra\u201d zwana jest r\u00f3wnie\u017c \u201eprzesileniem jesiennym.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Jakie objawy nam w\u00f3wczas towarzysz\u0105?<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">S\u0105 to mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n<ul style=\"list-style-type: disc;\">\n<li>rozdra\u017cnienie,<\/li>\n<li>pogorszenie nastroju,<\/li>\n<li>zm\u0119czenie,<\/li>\n<li>problemy z koncentracj\u0105,<\/li>\n<li>zmiany apetytu,<\/li>\n<li>b\u00f3le g\u0142owy i mi\u0119\u015bni,<\/li>\n<li>problemy ze snem (zar\u00f3wno bezsenno\u015b\u0107, jak i ci\u0105g\u0142e uczucie senno\u015bci),<\/li>\n<li>obni\u017cona ch\u0119\u0107 do podejmowania aktywno\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Warto zaznaczy\u0107, \u017ce w przypadku chandry pojawiaj\u0105 si\u0119 &#8222;lepsze i gorsze&#8221; momenty. Przygn\u0119bienie nie jest tak samo g\u0142\u0119bokie i sta\u0142e. Obni\u017cenie nastroju jest na takim poziomie, kt\u00f3ry umo\u017cliwia wykonywanie codziennych zada\u0144 i obowi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: lefty;\">W jaki spos\u00f3b mo\u017cemy sobie poradzi\u0107 z \u201eprzesileniem jesiennym\u201d?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Swoje samopoczucie mo\u017cemy poprawi\u0107 na wiele sposob\u00f3w. Oto kilka z nich:<\/p>\n<ul style=\"list-style-type: disc;\">\n<li>odpowiednia dieta (warto spo\u017cywa\u0107: ryby, ciemne pieczywo, zielone warzywa, t\u0142uste ryby, orzechy w\u0142oskie, musli, p\u0142atki, makarony oraz w rozs\u0105dnych ilo\u015bciach kaw\u0119 i czarn\u0105 herbat\u0119),<\/li>\n<li>zio\u0142a (np. melisa, kt\u00f3ra uspokaja organizm czy dziurawiec zwyczajny, kt\u00f3ry reguluje w organizmie poziom serotoniny, czyli tzw. hormonu szcz\u0119\u015bcia. Dzi\u0119ki temu nasz nastr\u00f3j poprawia si\u0119.),<\/li>\n<li>fototerapia (polega na poddawaniu si\u0119 dzia\u0142aniu \u015bwiat\u0142a w specjalnych gabinetach do tego przeznaczonych),<\/li>\n<li>zapachy (np.: cynamonu, pomara\u0144czy, grejpfruta i mandarynki. Najpro\u015bciej jest po prostu zapali\u0107 pachn\u0105c\u0105 \u015bwiec\u0119 lub rozpyli\u0107 wod\u0119 z dodatkiem olejku. Z pewno\u015bci\u0105 pomo\u017ce pachn\u0105ca i ciep\u0142a k\u0105piel czy wypicie gor\u0105cej herbaty z rozgrzewaj\u0105cymi go\u017adzikami lub wklepanie w stopy kremu z dodatkiem imbiru),<\/li>\n<li>hobby i relaks (np.: szyde\u0142kowanie, malowanie, wyj\u015bcie do kina, lektura dobrej ksi\u0105\u017cki oraz spotkania z rodzin\u0105 i znajomymi mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 zbawienne w skutkach. Szczeg\u00f3lnie te ostatnie okazuj\u0105 si\u0119 niezast\u0105pione w leczeniu jesiennej chandry \u2013 szczera rozmowa potrafi zast\u0105pi\u0107 niejedne lekarstwo),<\/li>\n<li>aktywno\u015b\u0107 fizyczna (np. codzienny godzinny spacer, jazda na rowerze, bieganie czy wyj\u015bcie na si\u0142owni\u0119),<\/li>\n<li>unikanie zb\u0119dnego stresu (staranie si\u0119 unikania stresogennych sytuacji oraz odwracanie swoich my\u015bli od zmartwie\u0144 czy trudno\u015bci dnia codziennego),<\/li>\n<li>zdrowy sen (w tym okresie powinni\u015bmy szczeg\u00f3lnie zadba\u0107 o jako\u015b\u0107 naszego snu. Przem\u0119czeni i niewyspani nie mamy si\u0142 ani ochoty na mierzenie si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105, dlatego dbajmy nie tylko o d\u0142ugo\u015b\u0107 snu, ale r\u00f3wnie\u017c jego jako\u015b\u0107).<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zatem, z ka\u017cdej sytuacji jest jakie\u015b wyj\u015bcie. I tutaj tak\u017ce, warto podj\u0105\u0107 pewne aktywno\u015bci, aby \u017cy\u0142o nam si\u0119 w tym jesiennym czasie po prostu: lepiej :).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pisz\u0105c o \u201ejesiennej chandrze\u201d chcia\u0142abym podj\u0105\u0107 jeszcze jedno wa\u017cne zagadnienie, kt\u00f3re wydaje mi si\u0119 do\u015b\u0107 istotne: \u201ejesienna chandra\u201d a \u201edepresja\u201d. Kiedy powinni\u015bmy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce dzieje si\u0119 z nami co\u015b niedobrego, \u017ce \u201eprzesilenie jesienne\u201d jednak nie mija, albo zaczynamy zaniedbywa\u0107 swoje obowi\u0105zki z powodu z\u0142ego samopoczucia? Zatem: Czym \u201ejesienna chandra\u201d r\u00f3\u017cni si\u0119 od depresji?<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Warto w\u00f3wczas zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na kilka symptom\u00f3w:<\/p>\n<ul style=\"list-style-type: disc;\">\n<li>czas trwania objaw\u00f3w (w przypadku chandry nastr\u00f3j jest zmienny, przygn\u0119bienie mo\u017ce trwa\u0107 kilka-, kilkana\u015bcie godzin, w depresji za\u015b przygn\u0119bienie jest sta\u0142e, g\u0142\u0119bokie i trwa co najmniej 2 tygodnie, a mo\u017ce utrzymywa\u0107 si\u0119 miesi\u0105cami),<\/li>\n<li>reakcja na otoczenie (\u0142atwiej jest rozweseli\u0107 osob\u0119, kt\u00f3ra ma chandr\u0119 ni\u017c depresj\u0119; stan u osoby z depresj\u0105 nie b\u0119dzie si\u0119 poprawia\u0142 po pr\u00f3bach rozweselenia, zach\u0119cania do wyj\u015bcia; tak\u0105 osob\u0119 przepe\u0142nia ca\u0142kowite wycofanie, unikanie kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych i niska samoocena),<\/li>\n<li>objawy (jesienna chandra ogranicza si\u0119 do przygn\u0119bienia, nie jest ono jednak parali\u017cuj\u0105ce i tak g\u0142\u0119bokie jak w depresji; w depresji wyst\u0119puje szereg innych objaw\u00f3w: napady l\u0119ku, obni\u017cony nap\u0119d psychoruchowy (brak si\u0142 fizycznych i motywacji do dzia\u0142ania), anhedonia (totalny brak odczuwania rado\u015bci ze spraw, kt\u00f3re wcze\u015bniej cieszy\u0142y), bezsenno\u015b\u0107 lub nadmierna senno\u015b\u0107, poczucie winy, niska samoocena, my\u015bli samob\u00f3jcze),<\/li>\n<li>ocena swojego stanu (osoba z depresj\u0105 traci dystans i odczuwa totalny smutek, nie widzi szans na popraw\u0119, przy chandrze natomiast nastawienie do w\u0142asnych prze\u017cy\u0107 jest nieco bardziej pozytywne, obecna jest \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce to jest stan przej\u015bciowy i si\u0119 poprawi).<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Depresja wymaga kontaktu z psychologiem, psychoterapeut\u0105 lub psychiatr\u0105. Istotne jest wdro\u017cenie odpowiedniego leczenia albo terapeutycznego, albo farmakologicznego lub obydwu na raz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Depresja to nie wyrok ! To choroba, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 leczy, jak ka\u017cde inne dolegliwo\u015bci. Mo\u017cna z niej wyj\u015b\u0107, przy okazji bardziej poznaj\u0105c siebie i zacz\u0105\u0107 \u017cy\u0107 \u015bwiadomie oraz szcz\u0119\u015bliwie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">I tego Pa\u0144stwu \u017cycz\u0119: dobrego, radosnego i \u015bwiadomego \u017cycia. Korzystajcie z urok\u00f3w i cieszcie si\u0119 nasz\u0105 \u201ez\u0142ot\u0105, polsk\u0105 jesieni\u0105\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em>Autor tekstu: Sylwia Rainko<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em>Fot. Canva<\/em><\/p>\n15103\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mamy jesie\u0144 \u2026 wed\u0142ug mnie to najpi\u0119kniejsza z p\u00f3r roku. Nie jest ani za gor\u0105co, ani za zimno. A w dodatku jest przepi\u0119knie. Otacza nas  [&#8230;] Czytaj Dalej<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":6096,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"class_list":["post-6097","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6097","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6097"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6097\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6105,"href":"https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6097\/revisions\/6105"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6096"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6097"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6097"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.normalnaprzyszlosc.org\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6097"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}